..:: Poljoprivreda ::..

Kragujevac je grad istorije, tradicije, dobrih domaćina i običaja, grad velikih prirodnih, privrednih i ljudskih potencijala. Grad sa 56 sela, smeštenih u kotlini planina Rudnik i Crni vrh u srcu Šumadije. Poljoprivreda je i dalje uzdanica i budućnost naše ekonomije jer na ovom području postoje uslovi za razvoj raznovrsne poljoprivredne proizvodnje. Tome u prilog i podatak da se poljoprivredom bave i žitelji osam prigradskih naselja.
Na seoskom području živi blizu 30 000 stanovnika što čini 16,7 posto od ukupnog broja žitelja grada Kragujevca a od 9555 seoskih domaćinstava 7110 poseduje poljoprivredno gazdinstvo. Ukupna poljoprivredna površina isnosi 54 000 hektara, od čega je blizu 49 000 obradivih. Oranice i bašte zastupljene su na prostoru od 34 000 hektara, pod voćnjacima je preko 6000, vinogradima 400 a livade zauzimaju 7000 hektara.

Na teritoriji 56 sela godišnje se porizvede oko 63 000 tona žitarica (pšenice, ječma, kukuruza, ovsa i raža), 3 300 tona industrijskog bilja (šećerne repe, soje i suncokreta), skoro 18 000 tona povrća gde dominiraju krompir, kupus i paradajz. Godišnja proizvodnja u voćarstvu iznosi blizu 14 000 tona: najviše šljiva, sa 1 300 000 stabala i rodom od oko 10 000 tona što je 74 posto od ukupne količine voća. Sledi proizvodnja jabuka sa 1240 tona i krušaka 660 tona roda godišnje. Na teritoriji grada Kragujevca godišnje se proizvede 5600 tona mesa i to najviše svinjskog, zatim goveđeg, ovčijeg, kozjeg i živinskog mesa.
To svakako ukazuje na veliki poljoprivredni potencijal koji je nažalost suočen sa dosta problema među kojima su usitnjen posed, svaštarenje u proizvodnji, zastarela mehanizacija, niski prinosi, staračka domaćinstva, nedovoljna strukovna organizovanost proizvođača. Ljudi su mahom orijentisani na proizvodnju za sopstvene potrebe pa nema dovoljno velikih robnih proizvođača.

S druge strane ne treba zaboraviti tradiciju, povoljan geografski položaj, zemljište i klimatske prilike koje pogoduju poljoprivredi kao i činjenicu da se veliki broj radnika koji je izgubio posao u industriji opredelio za život na selu i bavljenje poljoprivredom.
Zbog toga je od 2005. godine lokalna samouprava započela sa značajnim izdvajanjem iz budžeta i ulaganjima u razvoj poljoprivrede sa ciljem da se poveća obim proizvodnje i obezbedi dovoljno sirovina, poboljša rasni sastav u stočarstvu i kvalitet mesa, pruži podrška proizvođačima zdrave hrane, obezbedi finalni proizvod za tržište koji ispunjava sve standarde, pruži podrška kroz stručne usluge i edukaciju. Naš krajnji cilj je jačanje individualnih poljoprivrednih gazdinstava, razvijanje specijalizovanih vidova proizvodnje, rejonizacija i izdvajanje područja pogodnih za određeni vid proizvodnje, osnivanje i jačanje strukovnih udruženja, unapređenje uslova života i rada na selu a samim tim i zadržavanje mladih na selu.

Dokaz da cela priča i briga o selu i poljoprivredi kao velikoj razvojnoj šansi nije obična fraza, je da smo od 2005. godine uspeli da obezbedimo neophodna sredstva za realizaciju tih planova i sa ponosom možemo reći da je Agrarni budžet grada Kragujevca već dve godine najveći u Srbiji. Pored toga, svake godine u poljoprivredu se plasiraju i značajna sredstva preko gradske Direkcije za robne rezerve.
Ilustracije radi u 2005. godini za potrebe Agrarnog budžeta izdvojeno je 80 miliona dinara plus 17 miliona iz Direkcije za robne rezerve. U  2006- oj u poljoprivrednu proizvodnju uloženo je 119 miliona dinara od čega je budžet iznosio 90 miliona dinara dok je u ovoj godini  Agrarni budžet projektovan na sto miliona a  preko Direkcije za robne rezerve planirano da se plasira 40 miliona.

Za realizaciju ovih sredstava i programa zadužen je glavni gradski agronom (doktor biotehničkih nauka) a njegov rad prati Odeljenje za poljoprivredu kao posebna organizaciona celina unutar Gradske uprave za privredne resurse. Pri odeljenju za poljoprivredu postoji gradska Direkcija za robne rezrve tako da na tim poslovima radi 16 zaposlenih. Novina, na koju smo posebno ponosni je i od ove godine započet projekat "Agronom na selu" u okviru kojeg je angažovano  još sedam diplomiranih agronoma, koji su raspoređeni po selima i pružaju neophodne savete, usluge i informacije.

U periodu od 1. januara 2005. do 30. aprila 2007. godine iz Gradske kase u razvoj poljoprivrede je uloženo oko 250 miliona dinara. Sredstva se plasiraju kroz tri programa:
- investicije odnodno novčani krediti , robni krediti i subvencije.
Krediti koji se odobravaju iz gradskog agrarnog budžeta su beskamatni, sa grejs periodom od 18 meseci i otplatom na period od tri do pet godina, u zavisnosti od visine kredita. Pojedinačni iznos kredita se kretao od 35 000 do 3,5 miliona dinara. Svi krediti u iznosu preko 100 000 dinara su obezbeđeni hipotekom a troškove hipoteke snosi grad.
Do sada je realizovano 906 kredita i za ove namene potrošeno 115 miliona dinara. Tim sredstvima je kreditirna priključna mehanizacija, stočarska proizvodnja (adaptacija objekata i kupovina rasnih grla), kupovina opreme, laktofriza, mešaona stočne hrane i muzilica. Kreditirana je plastenička proizvodnja i nabavka sistema za navodnjavanje, mini sušare, hladnjače, oprema za preradu mesa, voća, povrća i meda.

Robni krediti realizuju se preko gradske Direkcije za robne rezerve. Svake godine poljoprivrednici dobijaju mineralno đibrivo za prihranu i jesenju setvu, semensku pšenicu, ječam, kukurz... koju korisnici otplaćuju kroz merkantilnu pšenicu nakon žetve, kroz dve godine po vrlo povoljnim paritetima i do sada je realizovano 4 278 takvih ugovora.
Pored toga, Direkcija za robne rezerve ima 1200 jagnjadi i 110 junica koje se nalaze na čuvanju kod poljoprivrednih proizvođača u 350 domaćinstava i to po jedna junica i po pet jagnjadi. Poljoprivredni proizvođač je u obavezi da u određenom roku vrati isti broj grla koji se prosleđuje drugom domaćinu. U 2005. godini, recimo, za kupovinu 714 jagnjadi rase Wuertenberg izdvojeno je blizu devet miliona dinara.

Subvencije, kao treći vid pomoći poljoprivrednim proizvođačima podrazumevaju besplatno veštačko osemenjavanje krava i junica, kontrolu plodnosti zemljišta, organizovanu posetu Novosadskom sajmu poljoprivrede, organizovanje trećeg i četvrtog Šumadijskog sajma poljoprivrede u Kragujevcu, besplatne tezge na zelenoj pijaci za sve članove udruženja, osnivanje matične službe, pokretanje stručnog časopisa "Domaćin", emisije o poljoprivredi na gradskim televizijama "Domaćin", "Agrodnevnik", "Agromagazin", veliki broj poklonjenih plastenika, mehanizacije, košnica, stočnih vaga kao i brojna stručna savetovanja i tribine.

Svesni toga da je osim unapređenja poljoprivredne proizvodnje neophodno raditi i na poboljšanju uslova života na selu, lokalna samouprava je izdvojila značajna sredstva i za asfaltiranje ulica, tamponiranje puteva, uređenje škola, domova kulture, zdravstvenih ambulanti, kanalizacionu i vodovodnu mrežu ...

Korektnim i predanim radom i odnosom prema selu vratili smo poverenje naših poljoprivrednih proizvođača u lokalnu samoupravu. Kako smo posejali tako nam i niče. Za nepune tri godine u poljoprivredu smo uložili 250 miliona dinara. Kragujevački domaćini imaju svoj Agrarni budžet na koji uvek mogu da se oslone.